Aanloop en oorzaken
Dick Bruna werd op 23 augustus 1927 geboren in Utrecht, als oudste zoon van uitgever Abs Bruna. Hij begon als ontwerper van boekomslagen.
In 1955 vertelde hij zijn zoontje van een jaar over een konijntje dat ze die dag in de duinen van Egmond aan Zee hadden gezien. Dat werd het eerste boekje over nijntje. Volgens andere bronnen was het gebaseerd op het pluchen konijn van zijn zoon.
Wat er gebeurde
Bruna tekende nijntje heel eenvoudig, met enkele lijnen en een beperkt aantal kleuren: gedempt rood, geel, blauw, groen en bruin, met dikke zwarte randen. De boekjes zijn klein van formaat, omdat Bruna wilde dat kinderen voelden dat ze voor hen waren gemaakt en niet voor hun ouders.
In 2014 maakte Bruna bekend dat hij geen nieuwe boekjes meer zou maken. Hij overleed op 16 februari 2017 in Utrecht. In die stad staan het nijntje museum en een standbeeld van nijntje, gemaakt door Bruna’s zoon, de beeldhouwer Marc Bruna.
Gevolgen
Nijntje werd een van de bekendste Nederlandse figuren ter wereld. De boekjes zijn in tientallen talen vertaald. In veel landen heet ze Miffy, omdat “nijntje” buiten Nederland onuitspreekbaar is. In Japan is ze bijzonder populair.
Bruna’s eenvoudige stijl, met dikke lijnen en heldere kleuren, werd invloedrijk in de grafische vormgeving. Hij ontwierp daarnaast honderden boekomslagen, onder meer voor de Zwarte Beertjes-pockets van uitgeverij Bruna.
Andere perspectieven
Volwassenen vinden nijntje soms te simpel, maar Bruna koos bewust voor die eenvoud: elke lijn moest kloppen, en kinderen moesten nijntje aankijken en zich aangesproken voelen. Daarom kijkt nijntje bijna altijd recht naar de lezer. Voor jonge kinderen is het vaak een van de eerste boeken die ze “lezen”.
Veelvoorkomende misverstanden
“Nijntje is makkelijk te tekenen.”
Bruna tekende en schrapte vaak tientallen keren voordat hij tevreden was. Hij zocht naar precies de juiste lijn en vorm, zodat nijntje met zo weinig mogelijk lijnen toch emotie liet zien.
“Miffy is een Engels of Japans figuurtje.”
Miffy is gewoon nijntje, bedacht door een Nederlander uit Utrecht. Alleen de naam is in het buitenland veranderd.
Hoe weten we dit?
De originele tekeningen, schetsen en proeven zijn bewaard en worden in het nijntje museum en het Centraal Museum in Utrecht beheerd. Bruna gaf veel interviews over zijn werkwijze. Hij controleerde zelfs vertalingen door ze terug te laten vertalen.
Wat merk je er nu nog van?
In Utrecht staat het nijntje museum en op het Nijntjepleintje een standbeeld. Nijntje is te zien op speelgoed, kleding en in tekenfilms. De boekjes worden nog steeds door ouders voorgelezen aan jonge kinderen.