Aanloop en oorzaken
Na de val van Frankrijk stond Groot-Brittannië er in Europa alleen voor. Churchill weigerde te onderhandelen. Hitler liet daarom een invasie voorbereiden: Operatie Seelöwe.
Een landing over het Kanaal was alleen mogelijk als Duitsland het luchtruim beheerste. De Luftwaffe onder Hermann Göring moest daarom eerst de Royal Air Force uitschakelen.
Wat er gebeurde
Vanaf juli 1940 vielen Duitse vliegtuigen konvooien en havens aan, vanaf augustus vooral vliegvelden en radarposten. De RAF zette Spitfires en Hurricanes in. Een keten van radarstations en waarnemers zorgde ervoor dat de jagers op tijd werden opgeroepen.
Eind augustus en begin september kwam de RAF zwaar onder druk. Toen verlegde de Luftwaffe op 7 september haar aanvallen naar Londen. Dat gaf de RAF ademruimte om vliegvelden te herstellen.
Op 15 september mislukte een grote Duitse aanval. Hitler stelde de invasie kort daarna voor onbepaalde tijd uit. De bombardementen op steden, de Blitz, gingen nog door tot mei 1941.
Gevolgen
Het was de eerste grote nederlaag voor Hitler. Groot-Brittannië bleef in de oorlog en werd later de uitvalsbasis voor de bombardementen op Duitsland en voor de landing in Normandië. Ook de Nederlandse regering en koningin Wilhelmina konden vanuit Londen doorgaan.
Hitler richtte zijn aandacht daarna op het oosten. In juni 1941 viel hij de Sovjet-Unie aan, terwijl Groot-Brittannië nog niet was verslagen. Zo raakte Duitsland toch in een oorlog op twee fronten.
Andere perspectieven
Bij de RAF vochten niet alleen Britten, maar ook vliegers uit onder meer Polen, Tsjechoslowakije, Canada en Nieuw-Zeeland. Het Poolse 303 Squadron behaalde de meeste overwinningen. Voor Duitse vliegers waren de verliezen zwaar en de afstanden lang. Voor Britse burgers betekende de Blitz nachten in schuilkelders; ca. 43.000 van hen kwamen om.
Veelvoorkomende misverstanden
“De RAF had veel minder jachtvliegtuigen dan de Luftwaffe.”
Aan jachtvliegtuigen hadden beide kanten ongeveer evenveel, en de Britse fabrieken bouwden er in 1940 meer dan de Duitse. Het tekort zat vooral bij ervaren piloten. Het Britse voordeel lag ook in radar en in het feit dat neergeschoten Britse piloten boven eigen land landden.
“De Spitfire won de Slag om Engeland.”
De Spitfire is het bekendst, maar er waren meer Hurricanes, en die schoten meer Duitse vliegtuigen neer.
Hoe weten we dit?
Er zijn verslagen van de RAF en de Luftwaffe, logboeken van piloten, radarverslagen en veel foto’s en filmbeelden. De verliescijfers die beide kanten tijdens de slag bekendmaakten, waren sterk overdreven; pas na de oorlog konden ze met elkaar worden vergeleken.
Wat merk je er nu nog van?
In Groot-Brittannië is 15 september Battle of Britain Day. Een historische vlucht met een Spitfire, een Hurricane en een Lancaster vliegt nog bij herdenkingen. Aan de kust bij Folkestone staat een groot nationaal monument voor de piloten.