Aanloop en oorzaken
In de tweede helft van de 9e eeuw trokken grote Vikinglegers door West-Europa. Na hun tijd in Engeland staken zij over naar het vasteland. Het Oostfrankische rijk was verdeeld en had moeite om zich te verdedigen.
In 880 voer een groot leger onder leiders als Godfried en Siegfried de Maas op. De legers kozen een winterkamp aan het water, van waaruit ze het achterland konden plunderen.
Wat er gebeurde
In 881 sloeg het leger een kamp op bij een plaats die in de bronnen Ascloha heet. De meeste historici denken aan Elsloo, maar ook Asselt bij Roermond wordt genoemd. Vandaar plunderden de Vikingen onder meer Maastricht, Luik, Tongeren, Keulen en Aken.
In Aken gebruikten ze volgens de kroniek de paltskapel van Karel de Grote als paardenstal. Ook kloosters in de omgeving werden aangevallen.
In 882 belegerde keizer Karel de Dikke het kamp. In plaats van te vechten kocht hij de Vikingen af met een grote hoeveelheid zilver en goud. Godfried liet zich dopen en kreeg Friesland in leen. Een paar jaar later werd hij vermoord.
Gevolgen
De afkoopsom en de doop van Godfried brachten geen blijvende vrede. Godfried kreeg Kennemerland en Friesland in leen, maar bleef plannen smeden. In 885 werd hij tijdens onderhandelingen vermoord. Daarna werden de Vikingen in deze streken langzaam teruggedrongen.
Ook in de Maasstreek moesten steden en kloosters zich beter gaan verdedigen. De aanvallen droegen eraan bij dat lokale heren en kerkelijke instellingen meer macht kregen, omdat de verre koning de bevolking niet kon beschermen.
Andere perspectieven
Er zijn twee verslagen van dezelfde gebeurtenis, en die spreken elkaar tegen. Volgens een kroniekschrijver uit Mainz stond het kamp op vallen, maar kocht de keizer de Vikingen af. Die schrijver had een hekel aan de keizer. Een Beierse kroniekschrijver vertelt dat het beleg na twaalf dagen moest worden afgebroken door ziekte en een zware hagelbui. Een mooi voorbeeld van hoe de bron het verhaal kleurt.
Veelvoorkomende misverstanden
“Vikingen kwamen alleen langs de kust.”
Met hun ondiepe schepen voeren ze diep het binnenland in, over de Rijn, de Maas en de Schelde. Vanuit een kamp aan de Maas konden ze Maastricht, Luik, Keulen en Aken bereiken.
“We weten precies waar het kamp lag.”
De bronnen noemen de plaats Ascloha. Elsloo en Asselt bij Roermond worden allebei genoemd, en een duidelijke archeologische vondst ontbreekt nog.
Hoe weten we dit?
De gebeurtenissen staan beschreven in de Annalen van Fulda, waarvan verschillende voortzettingen bestaan, door schrijvers met elk hun eigen belang. Ook de Annalen van Sint-Bertijn en andere kronieken vermelden de plunderingen. Archeologen zoeken nog naar sporen van het kamp.
Wat merk je er nu nog van?
In Aken staat de paltskapel van Karel de Grote nog altijd, nu het hart van de dom en werelderfgoed. De vraag waar het kamp precies lag, houdt plaatselijke historici in Elsloo en Asselt nog altijd bezig.