Aanloop en oorzaken
Vanaf september 1944 lanceerde Duitsland V2-raketten vanuit de omgeving van Den Haag. De raketten waren gericht op Londen en later ook op Antwerpen. Ze vlogen sneller dan geluid en waren niet te onderscheppen.
De geallieerden probeerden de lanceerinstallaties uit te schakelen. Die stonden onder meer in het Haagse Bos, vlak naast de woonwijk Bezuidenhout. In de wijk woonden toen veel mensen, onder wie evacués uit kustgebieden.
Wat er gebeurde
Op de ochtend van 3 maart 1945 vlogen middelzware bommenwerpers van de RAF naar Den Haag. Door fouten in de doelgegevens en de navigatie vielen de bommen niet op het Haagse Bos, maar midden in de wijk.
Er ontstonden grote branden. Door het gebrek aan brandstof en waterdruk in de Hongerwinter kon de brandweer weinig doen. De vlammen breidden zich urenlang uit.
Ongeveer 500 mensen kwamen om. Duizenden huizen werden verwoest en ca. 12.000 mensen raakten dakloos. Ook de V2-lanceringen gingen daarna gewoon door. De verwoeste wijk werd na de oorlog grotendeels opnieuw opgebouwd.
Gevolgen
Een deel van Den Haag lag in puin, en duizenden mensen moesten in de laatste, hongerige oorlogsmaanden een ander onderdak zoeken. Na de oorlog werd de wijk deels anders opgebouwd, met kantoren en ministeries in het westelijke deel.
De Nederlandse regering in Londen protesteerde bij de Britten. Het bombardement liet zien hoe gevaarlijk precisiebombardementen in een dichtbevolkte stad konden zijn.
Andere perspectieven
In Den Haag zorgde het bombardement voor diepe schok en woede, ook omdat het de eigen bondgenoten waren. Ook in Londen werd erkend dat er fouten waren gemaakt. Voor Londenaren was de dreiging wel degelijk reëel: door V2-raketten kwamen daar duizenden mensen om. De zaak laat zien hoe burgers aan beide kanten slachtoffer werden van dezelfde wapens en de strijd ertegen.
Veelvoorkomende misverstanden
“Het Bezuidenhout werd door de Duitsers gebombardeerd.”
Het waren Britse bommenwerpers die de V-2-lanceerplaatsen in het Haagse Bos wilden treffen. Door fouten in de kaartgegevens vielen de bommen op de woonwijk.
“V-2’s waren alleen gevaarlijk voor Londen en Antwerpen.”
Bij mislukte lanceringen stortten raketten soms neer op Den Haag en omgeving zelf, met doden onder de inwoners.
Hoe weten we dit?
Er zijn Britse onderzoeksverslagen over de fouten, foto’s van de brandende wijk, gemeentelijke archieven en veel ooggetuigenverslagen. Het Haags Gemeentearchief heeft er een grote collectie over.
Wat merk je er nu nog van?
Elk jaar op 3 maart wordt in Den Haag het bombardement herdacht. In de wijk staan monumenten, en een wandelroute laat zien waar de huizen stonden die verwoest werden.