Aanloop en oorzaken
Vóór de auto reisden mensen te voet, te paard of met de koets. Na de stoommachine probeerden uitvinders ook voertuigen met een eigen motor te maken. Nodig was een motor die licht genoeg was en op benzine werkte.
Carl Benz uit Mannheim werkte aan een motorwagen met een viertaktmotor.
Wat er gebeurde
Op 29 januari 1886 kreeg Benz octrooi op zijn uitvinding: de Benz Patent-Motorwagen, een driewielig voertuig met een benzinemotor. In de zomer van 1886 reed hij ermee door Mannheim. Het wordt gezien als de eerste echte auto.
Op 5 augustus 1888 maakte Bertha Benz, de vrouw van Carl, de eerste lange rit met een auto, van Mannheim naar Pforzheim.
In Nederland begonnen de smeden Hendrik-Jan en Jacobus Spijker in 1880 in Hilversum een rijtuigenfabriek, die in 1886 naar Amsterdam verhuisde. Ze bouwden onder meer de Gouden Koets, een geschenk aan koningin Wilhelmina (1897–1898). In 1898 kochten ze een auto van Benz en een jaar later mochten ze die in licentie bouwen. Zo ontstond het Nederlandse automerk Spyker, dat tot 1925 auto’s maakte.
Gevolgen
In het begin was de auto een speeltje voor rijke mensen. Met de lopende band van Henry Ford in de Verenigde Staten, vanaf 1913, werd hij veel goedkoper. Vanaf de jaren zestig kregen ook in Nederland steeds meer gezinnen een auto.
De auto veranderde steden en landschap. Er kwamen geasfalteerde wegen, verkeersregels, rijbewijzen, benzinestations en later snelwegen. Tegelijk bracht de auto verkeersongelukken, files en luchtvervuiling.
Andere perspectieven
Voor de eerste automobilisten was de auto een avontuur en een teken van vooruitgang. Voetgangers, fietsers en mensen met paard en wagen ervoeren de snelle, lawaaiige voertuigen als gevaarlijk. In de jaren zeventig kwamen in Nederland acties, zoals “Stop de Kindermoord”, tegen de vele verkeersdoden onder kinderen.
Veelvoorkomende misverstanden
“Henry Ford heeft de auto uitgevonden.”
Carl Benz bouwde de eerste echte auto met een benzinemotor in 1886. Ford maakte de auto later goedkoop door massaproductie met de lopende band.
“De eerste auto had vier wielen.”
De Benz Patent-Motorwagen had drie wielen: één voorwiel en twee achterwielen.
Hoe weten we dit?
Het octrooi van Benz en zijn bouwtekeningen zijn bewaard. In het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart staat een replica van de eerste auto. Kranten berichtten over de rit van Bertha Benz. In het Louwman Museum in Den Haag staan oude auto’s, ook van Spyker.
Wat merk je er nu nog van?
Er rijden in Nederland miljoenen auto’s. Steeds meer daarvan zijn elektrisch, waarmee de auto weer terugkeert naar een idee uit het begin: rond 1900 reden er ook al elektrische auto’s. Het logo van Spyker, een propeller in een spaakwiel, bestaat nog steeds.