Aanloop en oorzaken
In de jaren zestig streden de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie om wie het eerst een mens de ruimte in zou sturen en daarna op de maan. Op 25 mei 1961 zei de Amerikaanse president John F. Kennedy dat zijn land vóór het einde van dat decennium een mens op de maan moest zetten en veilig terug moest brengen.
Wat er gebeurde
Op 16 juli 1969 vertrok de Saturnus V-raket met de astronauten Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins. De maanlander Eagle landde op 20 juli om 20:17 UTC op de maan. Collins bleef in het ruimteschip Columbia achter.
Op 21 juli 1969 om 2:56 UTC zette Armstrong zijn linkervoet op de maan. Hij zei: “Dat is een kleine stap voor een mens, een reuzensprong voor de mensheid.” In Nederland was het midden in de nacht. Mensen over de hele wereld keken via de televisie mee.
In 1985 vloog Wubbo Ockels uit Almelo als eerste Nederlander de ruimte in, op 30 oktober, tijdens de missie Spacelab D1.
Gevolgen
Na Apollo 11 volgden nog vijf geslaagde maanlandingen. Tussen 1969 en 1972 liepen in totaal twaalf astronauten op de maan. Daarna stopten de bemande maanreizen, vooral omdat ze heel duur waren en de Verenigde Staten de race al hadden gewonnen.
De ruimtevaart leverde veel nieuwe technieken op, van lichtgewicht materialen tot verbeterde computers. De beroemde foto’s van de aarde vanuit de ruimte veranderden ook hoe mensen naar hun eigen planeet keken: als één kwetsbare bol.
Andere perspectieven
Voor de Verenigde Staten was de maanlanding een overwinning in de Koude Oorlog. Voor mensen over de hele wereld was het een moment van verwondering, dat ze samen op televisie beleefden. Critici vroegen zich toen al af of het geld niet beter op aarde besteed kon worden, bijvoorbeeld tegen armoede.
Veelvoorkomende misverstanden
“De vlag wapperde, dus de beelden zijn nep.”
Op de maan waait het niet. De vlag hing aan een horizontale stang die niet helemaal was uitgeschoven, en was strak opgevouwen geweest. Daardoor leek het alsof hij golfde. Bij het opstijgen blies de motor de vlag om.
“Na 1969 is er nooit meer iemand naar de maan geweest.”
Tot en met Apollo 17 in 1972 landden er nog vijf missies. Sinds 1972 is er niemand meer op de maan geweest.
Hoe weten we dit?
Er zijn duizenden foto’s, uren filmbeelden en de radio-opnames van de gesprekken tussen de astronauten en de vluchtleiding. De astronauten namen honderden kilo’s maanstenen mee, die nog steeds onderzocht worden. Satellieten hebben later de landingsplaatsen en achtergelaten apparatuur op de maan gefotografeerd.
Wat merk je er nu nog van?
Met het Artemis-programma wil NASA opnieuw mensen naar de maan sturen. Ook landen als China en India sturen ruimtevaartuigen naar de maan. In Noordwijk staat ESTEC, een groot centrum van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.