Aanloop en oorzaken
Het Louvre begon als middeleeuws kasteel, in 1190 gebouwd door koning Filips II. Later maakte koning Karel V het tot zijn paleis. In 1528 werd de oude donjon afgebroken om het in renaissancestijl te herbouwen.
In de 17e eeuw besloot koning Lodewijk XIV zijn residentie naar het Paleis van Versailles te verplaatsen. Het Louvre werd daardoor steeds minder een woonplaats voor de koning.
Wat er gebeurde
Tijdens de Franse Revolutie was er geen koning meer. De nieuwe machthebbers zagen in dat de nationale kunstcollectie beschermd moest worden tegen de verwoestingen van de revolutie. Op 10 augustus 1793 werd het Louvre geopend als museum, een van de oudste ter wereld.
Onder Napoleon heette het Musée Napoléon. Dominique Vivant Denon was de eerste directeur; een van de vleugels draagt nog zijn naam.
In 1989 kwam er een glazen piramide bij als ingang, ontworpen door de architect I.M. Pei. In het museum hangt onder andere de Mona Lisa.
Gevolgen
Het Louvre werd een voorbeeld voor nationale musea in heel Europa, ook voor het Rijksmuseum dat in 1800 in Nederland opende. Kunst werd van het volk, en niet meer alleen van koningen en adel.
Onder Napoleon groeide de collectie enorm met kunst die zijn legers in veroverde landen hadden meegenomen, ook uit de Nederlanden. Na zijn val in 1815 moest een groot deel daarvan worden teruggegeven.
Andere perspectieven
Voor de Fransen was het Louvre een trots symbool van de revolutie en van de nationale cultuur. Voor de landen waaruit Napoleon kunst had weggehaald, was het een plek van roof. Nu wordt ook gediscussieerd over voorwerpen die in koloniale tijden naar Europese musea zijn gebracht, en over teruggave aan de landen van herkomst.
Veelvoorkomende misverstanden
“Het Louvre is altijd een museum geweest.”
Het begon als middeleeuws kasteel, werd daarna een koninklijk paleis en werd pas in 1793, tijdens de revolutie, een museum.
“De Mona Lisa is een enorm schilderij.”
De Mona Lisa is juist klein: ongeveer 77 bij 53 centimeter. Veel bezoekers zijn verbaasd hoe klein het schilderij is, achter een dikke glasplaat en een grote menigte.
Hoe weten we dit?
De archieven van het museum laten zien welke werken er sinds 1793 kwamen en gingen, ook de roofkunst van Napoleon en de teruggaven na 1815. Inventarissen, plattegronden en prenten tonen hoe het museum er vroeger uitzag.
Wat merk je er nu nog van?
Het Louvre is het meest bezochte kunstmuseum ter wereld, met miljoenen bezoekers per jaar. De glazen piramide uit 1989 is een herkenningspunt geworden. Via de website kun je een groot deel van de collectie online bekijken.