Aanloop en oorzaken
Mozart werd op 27 januari 1756 geboren in Salzburg, als zevende en laatste kind van Leopold en Anna Maria Mozart. Alleen zijn zus Nannerl bleef in leven; de andere vijf kinderen overleden jong.
Zijn vader was componist en violist en leerde hem muziek.
Leopold Mozart reisde met zijn twee wonderkinderen door Europa om ze aan vorsten en publiek te laten horen. Van 1765 tot 1766 waren ze ook in de Republiek. Ze speelden in Den Haag voor het hof en gaven concerten in Amsterdam en Utrecht. In Haarlem mocht de negenjarige Wolfgang spelen op het beroemde Müllerorgel in de Grote of Sint-Bavokerk.
Wat er gebeurde
Mozart schreef in vrijwel elke muziekvorm van zijn tijd, vooral opera’s, symfonieën, pianoconcerten en kamermuziek. Later woonde hij vooral in Wenen.
Hij overleed op 5 december 1791 in Wenen, op 35-jarige leeftijd. Zijn muziek wordt nog steeds over de hele wereld gespeeld.
Gevolgen
Mozart werd een van de bekendste componisten aller tijden. Zijn opera’s, zoals De Toverfluit, Don Giovanni en Le nozze di Figaro, worden nog overal opgevoerd. Hij liet meer dan zeshonderd werken na, in vrijwel elke muziekvorm van zijn tijd.
Hij hoort met Haydn en Beethoven tot de grote componisten van de Weense klassiek. Beethoven reisde in 1787 naar Wenen in de hoop les te krijgen van Mozart, maar moest snel terug naar huis. Toen hij in 1792 terugkwam, was Mozart al overleden.
Andere perspectieven
Mozart wordt vaak gezien als een onaangepast wonderkind dat alles zomaar uit zijn hoofd schreef. Brieven laten zien dat hij hard werkte, ook schrapte en verbeterde, en zich zorgen maakte over geld en werk. Hij was een van de eerste componisten die probeerde zelfstandig te leven, zonder vaste baan bij een vorst of de kerk.
Veelvoorkomende misverstanden
“Mozart werd door Salieri vergiftigd.”
Daar is geen bewijs voor. Het verhaal werd beroemd door toneelstukken en de film Amadeus. Waarschijnlijk stierf Mozart aan een ziekte; welke precies, is niet bekend.
“Mozart stierf straatarm en werd in een massagraf gegooid.”
Hij had geldzorgen, maar was niet straatarm. Hij werd begraven in een gewoon graf zonder grafsteen, zoals in die tijd in Wenen vaak gebeurde. Daardoor weet niemand meer precies waar hij ligt.
Hoe weten we dit?
Er zijn honderden brieven van Mozart en zijn familie bewaard, vol grappen en details over hun reizen. Ook zijn handschriften en de catalogus die hij zelf bijhield van zijn werken bestaan nog. Kranten uit de steden waar hij optrad, ook in Nederland, berichtten over de concerten van het wonderkind.
Wat merk je er nu nog van?
Mozarts muziek klinkt op concerten, in films en reclames over de hele wereld. In Salzburg is zijn geboortehuis een museum. Het Müllerorgel in Haarlem waarop hij als kind speelde, bestaat nog en wordt nog bespeeld.