Overig1853 – 1890Tijdvak 8Burgers en stoommachines

Vincent van Gogh

Vincent van Gogh uit Zundert schilderde met felle kleuren en woelige luchten, zoals in de Sterrennacht (1889). Hij verkocht bij zijn leven maar twee schilderijen. Nu is hij wereldberoemd.

Sterrennacht van Vincent van Gogh (1889)
Sterrennacht van Vincent van Gogh (1889)Foto: Vincent van Gogh · Publiek domein · Wikimedia Commons
Het Van Gogh Museum in Amsterdam
Het Van Gogh Museum in AmsterdamFoto: C messier · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Aanloop en oorzaken

Vincent van Gogh werd op 30 maart 1853 geboren in Zundert in Noord-Brabant, in de pastorie. Als kind verzamelde hij insecten en liep hij graag door de natuur.

In 1873 werkte hij korte tijd in Parijs en Londen, bij een kunsthandel. Pas later koos hij voor het schilderen.

Wat er gebeurde

Van Gogh schilderde in korte tijd honderden werken, met dikke verf en sterke kleuren. In 1885 maakte hij De Aardappeleters, nog donker en aards. Later, in Frankrijk, werden zijn kleuren veel helderder.

In 1889 schilderde hij Sterrennacht, vanuit zijn kamer in Saint-Rémy. Hij had last van psychische problemen en werd daar behandeld.

Op 29 juli 1890 overleed hij in Auvers-sur-Oise. Zijn broer Theo erfde zijn werk, daarna Theo’s weduwe Jo van Gogh-Bonger. Zij zorgde ervoor dat het werk bekend werd. Het Van Gogh Museum in Amsterdam opende op 2 juni 1973.

Gevolgen

Na zijn dood zorgde Jo van Gogh-Bonger, de weduwe van Theo, ervoor dat zijn werk bekend werd. Ze organiseerde tentoonstellingen en gaf in 1914 zijn brieven aan Theo uit. Langzaam groeide zijn roem.

Van Gogh werd een van de bekendste kunstenaars ter wereld. Zijn manier van schilderen, met felle kleuren en zichtbare penseelstreken, inspireerde later expressionisten. Helene Kröller-Müller verzamelde veel van zijn werk, dat nu in het Kröller-Müller Museum in Otterlo hangt.

Andere perspectieven

Er bestaat een romantisch beeld van Van Gogh als arm, miskend genie dat gek werd. Historici laten zien dat hij een bewust en hardwerkend kunstenaar was, die zich goed verdiepte in kunst en techniek. Zijn psychische problemen waren echt, maar zijn werk is niet alleen het product van “waanzin”.

Veelvoorkomende misverstanden

“Van Gogh verkocht in zijn leven maar één schilderij.”

Dat wordt vaak gezegd, maar hij verkocht meer. Het bekendste voorbeeld is De rode wijngaard, in 1890 gekocht door Anna Boch. Ook enkele andere werken en tekeningen werden verkocht of geruild. Wel was het heel weinig.

“Van Gogh sneed zijn hele oor eraf.”

In december 1888, na een ruzie met de schilder Paul Gauguin in Arles, sneed hij een groot deel van zijn linkeroor af. Hoeveel precies, daarover zijn de bronnen het niet eens.

Hoe weten we dit?

Van Gogh schreef meer dan achthonderd brieven, vooral aan Theo, waarvan er honderden bewaard zijn. Ze geven een unieke blik in zijn gedachten en werk. Het Van Gogh Museum onderzoekt zijn schilderijen ook met röntgenfoto’s en verfanalyse, en vond zo soms een ander schilderij onder het zichtbare.

Wat merk je er nu nog van?

Het Van Gogh Museum in Amsterdam heeft de grootste verzameling van zijn werk ter wereld en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. In Zundert, Nuenen en Otterlo kun je zijn sporen volgen. Zijn schilderijen behoren tot de duurste ter wereld.

Meer gratis tools voor in de klas

Meestertools heeft tientallen gratis tools voor leerkrachten in het basisonderwijs: van digibordtools en energizers tot groepsvorming en lesmateriaal.