Aanloop en oorzaken
Voor 1914 hadden Groot-Brittannië en Duitsland een wapenwedloop gevoerd met grote slagschepen. De Britse Grand Fleet was groter dan de Duitse Hochseeflotte. De Duitse vloot bleef daarom meestal in de haven.
Admiraal Reinhard Scheer wilde een deel van de Britse vloot in een val lokken en apart verslaan. De Britten konden Duitse radioberichten ontcijferen en voeren al uit voordat de Duitsers vertrokken.
Wat er gebeurde
Op 31 mei 1916 troffen de slagkruisers van Beatty en Hipper elkaar voor de kust van Jutland. Drie Britse slagkruisers ontploften na voltreffers en zonken in enkele minuten met bijna hun hele bemanning.
Daarna kwamen ook de hoofdvloten onder Jellicoe en Scheer met elkaar in contact. Scheer wist zijn vloot twee keer om te draaien en in de nacht te ontsnappen naar de haven.
De Britten verloren veertien schepen en ruim 6000 man, de Duitsers elf schepen en ruim 2500 man. Ongeveer 250 oorlogsschepen namen aan de slag deel.
Gevolgen
Strategisch veranderde er weinig: de Britse vloot beheerste de Noordzee en de blokkade van Duitsland bleef. De Duitse slagvloot bleef de rest van de oorlog grotendeels in de haven, en Duitsland zette vanaf 1917 vooral in op de onbeperkte duikbootoorlog.
Toen de Duitse vloot eind oktober 1918 toch nog één keer moest uitvaren, weigerden matrozen in Wilhelmshaven en Kiel. Hun opstand was het begin van de Duitse revolutie. In 1919 brachten Duitse bemanningen de geïnterneerde vloot in Scapa Flow zelf tot zinken.
Andere perspectieven
Duitsland vierde de Skagerrakschlacht als overwinning. Voor de Britten was het een schok, maar strategisch veranderde er weinig: de blokkade bleef bestaan en de Duitse vloot waagde zich nauwelijks meer op volle zee. Duitsland richtte zich daarna vooral op de duikbootoorlog. Voor zeelieden aan beide kanten was de slag kort en zeer dodelijk. In 1918 kwamen Duitse matrozen in opstand toen ze opnieuw moesten uitvaren.
Veelvoorkomende misverstanden
“Duitsland won de zeeslag bij Jutland.”
De Britten verloren meer schepen en mannen, dus tactisch had Duitsland een voordeel. Maar het Duitse doel, de Britse overmacht breken, werd niet gehaald. Een Amerikaanse krant vatte het samen: de gevangene had zijn bewaker aangevallen, maar zat nog steeds in de cel.
Hoe weten we dit?
Beide marines hielden logboeken en signaalverslagen bij, en na de oorlog volgden er lange discussies tussen de admiraals over wie welke fout had gemaakt. De wrakken liggen nog op de bodem van de Noordzee en zijn met duikers en sonar onderzocht.
Wat merk je er nu nog van?
De wrakken bij Jutland gelden als oorlogsgraf, maar worden ook bedreigd door illegale bergers die er metaal uit halen. In het Deense Thyborøn staat een museum over de zeeslag, met de namen van alle gesneuvelden van beide kanten.